© Museum JoCas                                                  © Teksten: Wikipedia en Cor Bastinck, zie tabblad “Info-Contact”     © Foto’s algemeen: zie tabblad “Info-Contact” en indien afwijkend de tekst bij de foto

 
Turkije: Ionië met Efeze, Priene, Milete en Didyma (vervolg)
Priene nam deel aan de Ionische opstand, droeg twaalf schepen bij aan de slag bij Lade in 494 v.Chr. en werd met de andere Ionische steden na de nederlaag vernietigd. Na de Perzische oorlogen werd Priene lid van de Delische Bond en herstelde zich langzaam. Priene was zelf geen machtsfactor meer, maar veeleer een twistappel tussen andere strijdende partijen. Bij de Koningsvrede in 387 v.Chr kwam Priene weer onder het Perzische rijk. In het midden van de vierde eeuw werd Priene verplaatst naar de zuidhelling van het Mykalegebergte. Deze maatregel werd waarschijnlijk door de Karische heerser Maussollos of de Atheners genomen. Ondanks het feit dat de stad op een berghelling werd gebouwd, werd toch gekozen voor een rechthoekig stratenpatroon, verdeeld in even grote insulae. Op deze insulae werden uniforme woningen bebouwd. Het meest in het oog springende gebouw was de Athenatempel, ontworpen door de architect Pytheos. In een van de anten van die tempel is een inschrift voor Alexander de Grote gebeiteld, die zich tijdens zijn veroveringstocht in 334 v.Chr. in Ionië bevond. Priene behield zoals de andere Klein-Aziatische stadstaten een bepaalde mate van autonomie en had een democratische grondwet. De stad werd met diverse marmeren gebouwen uitgebreid. Talrijke inschriften getuigen van de invloed van een beperkt aantal families. Priene behoorde aan de Seleuciden en na 246 v.Chr. aan de Ptolemaeën. Milete (Grieks: Μίλητος, Miletos; Latijn: Miletus) was een belangrijke stad aan de westkust van Klein-Azië die zou zijn gesticht door de mythologische figuur Miletus. Bewoning van het gebied gaat echter al veel verder terug, maar de Ionische Grieken koloniseerden de westelijke Anatolische kust vanaf ongeveer 1000 voor Christus. Milete kan door de vondst van het Lineair B schrift als oudste Griekse stad in Klein-Azië worden gezien. Het lag aan een grote ondiepe baai nabij de monding van de rivier de Meander, een van de grote rivieren in westelijk Anatolië. Snel groeide Milete uit zijn voegen en al in de 8e eeuw zond het zijn eigen kolonisten uit die steden stichtten zoals Sinope en Trapezus langs de gehele zuidkust van de Zwarte Zee, wat later de Pontus zou gaan heten. Vanuit Milete werd ook een groot deel van het Ionische kustgebied gehelleniseerd. In de 6e eeuw voor Christus was Milete de geboorteplaats van de Griekse filosofie en wetenschap, met de School van Milete. Pas na de veroveringen van Alexander de Grote in de 4e eeuw voor Christus werd Efeze de belangrijkste Griekse stad in Klein-Azië. Milete lag ongeveer 80 km zuidelijk van Smyrna (het huidige İzmir) op een landtong in de Golf van Milete, waarin de rivier de Meander (tegenwoordig de Büyük Menderes) uitkomt. Aan deze golf lagen ook nog andere Griekse poleis zoals Magnesia, Heraclea en Priëne. Een paar kilometer buiten Milete lag het belangrijke Apollon-heiligdom van Didyma. Volgens de overlevering werd Milete in 1053 v.Chr. door de Ioniërs opnieuw gesticht. Veel wijst erop dat de stad in de late bronstijd en de proto-geometrische tijd continu bewoond is geweest, en niet rond 1100 v.Chr. is verwoest zoals veel nederzettingen op het Griekse vasteland. Milete had een uitgebreide scheepvaart in de Middellandse en Zwarte Zee, en was overlaadplaats van goederen uit Azië naar het westen. Daarnaast was Milete zelf een grote producent van grondstoffen en textiel. In de 8e eeuw v.Chr. werd Milete een van de belangrijkste Griekse poleis (stadstaten). Het beheerste een tijd de Egeïsche Zee en stichtte ca. 80 koloniën aan de Zwarte Zee (Sinope, Tanais), maar ook in het Egyptische Naucratis. Als stad van Thales, Anaximander, Anaximenes en Hekataios kan Milete de geboorteplaats der Griekse (en westerse) wetenschap heten. Op het hoogtepunt van macht stond Milete onder de tiran Thrasybulus. In deze eeuw begon Milete (samen met Efeze en Sardes) ook met het slaan van munten, die de ruilhandel ondersteunden. Na Thrasybulus ging de stad snel achteruit. De Griekse steden aan de westkust van Klein-Azië kwamen in conflict met invallende Cimmeriërs en daarna met de ernaast liggende rijken van de Lydiërs en later de Perzen. In de 6e eeuw v.Chr. werd Milete eerst onderworpen door de Lydische koning Croesus en later door Cyrus II de Grote van de Perzen. Een tweede bloeiperiode beleefde de stad onder Histiaeus, die in twist raakte met de Perzische koning Darius I. Een van Milete uitgaande Ionische opstand tegen de Perzen bleef zonder gevolg en in 494 v.Chr. (Slag bij Lade) werd de stad veroverd en verwoest. Herodotus schrijft dat de bewoners naar een ander gebied werden afgevoerd, maar van vlak na de verwoesting zijn alweer substantiële sporen van bewoning gevonden. De verwoesting van Milete door de Perzen was het begin van de voor de Griekse geschiedenis zo belangrijke tijd van de Perzische oorlogen.Vanwege het strakke schaakbordpatroon volgens welk Milete, overeenkomstig de ideeën van Hippodamus van Milete, werd herbouwd, wordt Milete ook wel het “Manhattan van de antieke wereld” genoemd. De stad maakte deel uit van de Delische Bond en was soms ook onder Atheense bezetting. Tijdens de Peloponnesische Oorlog viel Milete Athene af en werd een basis van de Spartaanse vloot. De stad verkreeg niet meer de betekenis die zij in de archaïsche tijd had. In de 4e eeuw v.Chr. stond de stad tot aan de veldtocht van Alexander de Grote weer onder Perzisch gezag. In de Hellenistische tijd moest Milete zich tussen verschillende machten handhaven. In deze periode bereikte de stad zijn grootste omvang. Binnen zijn stadsmuren omvatte Milete toen een gebied van ongeveer 90 hectaren. In 133 v.Chr. werd het samen met het koninkrijk Pergamon deel van de Romeinse provincie Asia, die het westen van Klein-Azië omvatte. In de Romeinse keizertijd bloeide de stad nog eenmaal op en er werden talrijke bouwwerken gebouwd. Toch bleef Milete van weinig belang, aangezien de Romeinen Efeze als provinciehoofdstad hadden gekozen Didyma (Oudgrieks: Δίδυμα) was in de Oudheid een Grieks heiligdom en een bekende orakelplaats van de god Apollon (Apollo in Romeins) in de buurt van de stad Milete aan de westkust van Klein-Azië (het huidige Turkije). Het heiligdom wordt ook wel het Didymaion genoemd. Het was door een 20 kilometer lange "heilige weg" met Milete verbonden, waaroverheen regelmatig processies van de stad naar het heiligdom plaatsvonden. De herkomst van de naam "Didyma" is omstreden. De naam is of afkomstig uit het Carisch (en stamt daarmee uit voor-Griekse tijd) of uit het Grieks (didymos betekent "tweeling", waarmee Apollon en Artemis bedoeld werden). Het Didymaion was overigens ook gebouwd met het oog op het Artemision van Efeze, dat zeer veel aanzien genoot. In de archaïsche periode was er op deze plek al een grote tempel. Pausanias (160 na Chr.) heeft geschreven dat die tempel er al was in de 10e eeuw v.Chr., anderen dateren hem op 20 eeuwen v.Chr. Deze oude tempel werd in ieder geval bestuurd door de Branchidenfamilie, totdat in 494 v.Chr. de Perzische koning Darius I de tempel verwoestte. In 313 v.Chr. begon Milete met de bouw van een nieuwe hellenistische tempel die heden ten dage nog steeds te zien is. De tempel heeft reusachtige afmetingen en is na het Artemision in Efeze en het Herakleion op Samos de grootste tempel uit de Griekse oudheid. De lengte bedraagt 120 meter, de breedte 60 meter en de zuilen zijn zo'n 20 meter hoog. Van de 122 oorspronkelijke zuilen staan er nog drie overeind en ook van de cella bestaan er nog aanzienlijke stukken. Binnen in de cella bevindt zich een kleiner tempeltje waar oorspronkelijk het cultusbeeld van Apollon heeft gestaan. De laatste bloeitijd van de tempel was in de eerste en tweede eeuw, waarna een serie aardbevingen in 265 na Chr. flinke schade aanrichtte. De tempel is nooit helemaal afgebouwd. Zo is op een van de zuilen de cannelure al wel afgetekend maar nooit uitgehakt, zoals bij de andere zuilen wel het geval is. In de tijd van de christelijke keizers van Rome werd de tempel gesloten en in de 5e eeuw liet keizer Theodosius II in het adyton een basiliek bouwen, hetgeen getuigt van de heiligheid van de plaats. In de 15e eeuw richtten nieuwe aardbevingen verdere verwoestingen aan; deze brachten de tempel in een staat waarin archeologen hem vanaf de 18e eeuw aantroffen. Vondsten uit Didyma zijn te vinden in het British Museum, het Louvre en in het Pergamonmuseum in Berlijn.
Foto: Wknight94 Foto:  QuartierLatin1968 Foto: Peter Tritthart Foto: Michele Foto: Radomil Auteur: Elelicht  Auteur: Radomil Auteur: Radomil       Auteur: Radomil

   © Museum JoCas tekst, -en Wikipedia zie tab Info 

 Museum JoCas 

Turkije: Ionië & Efeze, Priene, Milete en Didyma (vervolg)
Priene nam deel aan de Ionische opstand, droeg twaalf schepen bij aan de slag bij Lade in 494 v.Chr. en werd met de andere Ionische steden na de nederlaag vernietigd. Na de Perzische oorlogen werd Priene lid van de Delische Bond en herstelde zich langzaam. Priene was zelf geen machtsfactor meer, maar veeleer een twistappel tussen andere strijdende partijen. Bij de Koningsvrede in 387 v.Chr kwam Priene weer onder het Perzische rijk. In het midden van de vierde eeuw werd Priene verplaatst naar de zuidhelling van het Mykalegebergte. Deze maatregel werd waarschijnlijk door de Karische heerser Maussollos of de Atheners genomen. Ondanks het feit dat de stad op een berghelling werd gebouwd, werd toch gekozen voor een rechthoekig stratenpatroon, verdeeld in even grote insulae. Op deze insulae werden uniforme woningen bebouwd. Het meest in het oog springende gebouw was de Athenatempel, ontworpen door de architect Pytheos. In een van de anten van die tempel is een inschrift voor Alexander de Grote gebeiteld, die zich tijdens zijn veroveringstocht in 334 v.Chr. in Ionië bevond. Priene behield zoals de andere Klein-Aziatische stadstaten een bepaalde mate van autonomie en had een democratische grondwet. De stad werd met diverse marmeren gebouwen uitgebreid. Talrijke inschriften getuigen van de invloed van een beperkt aantal families. Priene behoorde aan de Seleuciden en na 246 v.Chr. aan de Ptolemaeën. Milete (Grieks: Μίλητος, Miletos; Latijn: Miletus) was een belangrijke stad aan de westkust van Klein-Azië die zou zijn gesticht door de mythologische figuur Miletus. Bewoning van het gebied gaat echter al veel verder terug, maar de Ionische Grieken koloniseerden de westelijke Anatolische kust vanaf ongeveer 1000 voor Christus. Milete kan door de vondst van het Lineair B schrift als oudste Griekse stad in Klein- Azië worden gezien. Het lag aan een grote ondiepe baai nabij de monding van de rivier de Meander, een van de grote rivieren in westelijk Anatolië. Snel groeide Milete uit zijn voegen en al in de 8e eeuw zond het zijn eigen kolonisten uit die steden stichtten zoals Sinope en Trapezus langs de gehele zuidkust van de Zwarte Zee, wat later de Pontus zou gaan heten. Vanuit Milete werd ook een groot deel van het Ionische kustgebied gehelleniseerd. In de 6e eeuw voor Christus was Milete de geboorteplaats van de Griekse filosofie en wetenschap, met de School van Milete. Pas na de veroveringen van Alexander de Grote in de 4e eeuw voor Christus werd Efeze de belangrijkste Griekse stad in Klein-Azië. Milete lag ongeveer 80 km zuidelijk van Smyrna (het huidige İzmir) op een landtong in de Golf van Milete, waarin de rivier de Meander (tegenwoordig de Büyük Menderes) uitkomt. Aan deze golf lagen ook nog andere Griekse poleis zoals Magnesia, Heraclea en Priëne. Een paar kilometer buiten Milete lag het belangrijke Apollon-heiligdom van Didyma. Volgens de overlevering werd Milete in 1053 v.Chr. door de Ioniërs opnieuw gesticht. Veel wijst erop dat de stad in de late bronstijd en de proto-geometrische tijd continu bewoond is geweest, en niet rond 1100 v.Chr. is verwoest zoals veel nederzettingen op het Griekse vasteland. Milete had een uitgebreide scheepvaart in de Middellandse en Zwarte Zee, en was overlaadplaats van goederen uit Azië naar het westen. Daarnaast was Milete zelf een grote producent van grondstoffen en textiel. In de 8e eeuw v.Chr. werd Milete een van de belangrijkste Griekse poleis (stadstaten). Het beheerste een tijd de Egeïsche Zee en stichtte ca. 80 koloniën aan de Zwarte Zee (Sinope, Tanais), maar ook in het Egyptische Naucratis. Als stad van Thales, Anaximander, Anaximenes en Hekataios kan Milete de geboorteplaats der Griekse (en westerse) wetenschap heten. Op het hoogtepunt van macht stond Milete onder de tiran Thrasybulus. In deze eeuw begon Milete (samen met Efeze en Sardes) ook met het slaan van munten, die de ruilhandel ondersteunden. Na Thrasybulus ging de stad snel achteruit. De Griekse steden aan de westkust van Klein-Azië kwamen in conflict met invallende Cimmeriërs en daarna met de ernaast liggende rijken van de Lydiërs en later de Perzen. In de 6e eeuw v.Chr. werd Milete eerst onderworpen door de Lydische koning Croesus en later door Cyrus II de Grote van de Perzen. Een tweede bloeiperiode beleefde de stad onder Histiaeus, die in twist raakte met de Perzische koning Darius I. Een van Milete uitgaande Ionische opstand tegen de Perzen bleef zonder gevolg en in 494 v.Chr. (Slag bij Lade) werd de stad veroverd en verwoest. Herodotus schrijft dat de bewoners naar een ander gebied werden afgevoerd, maar van vlak na de verwoesting zijn alweer substantiële sporen van bewoning gevonden. De verwoesting van Milete door de Perzen was het begin van de voor de Griekse geschiedenis zo belangrijke tijd van de Perzische oorlogen.Vanwege het strakke schaakbordpatroon volgens welk Milete, overeenkomstig de ideeën van Hippodamus van Milete, werd herbouwd, wordt Milete ook wel het “Manhattan van de antieke wereld” genoemd. De stad maakte deel uit van de Delische Bond en was soms ook onder Atheense bezetting. Tijdens de Peloponnesische Oorlog viel Milete Athene af en werd een basis van de Spartaanse vloot. De stad verkreeg niet meer de betekenis die zij in de archaïsche tijd had. In de 4e eeuw v.Chr. stond de stad tot aan de veldtocht van Alexander de Grote weer onder Perzisch gezag. In de Hellenistische tijd moest Milete zich tussen verschillende machten handhaven. In deze periode bereikte de stad zijn grootste omvang. Binnen zijn stadsmuren omvatte Milete toen een gebied van ongeveer 90 hectaren. In 133 v.Chr. werd het samen met het koninkrijk Pergamon deel van de Romeinse provincie Asia, die het westen van Klein-Azië omvatte. In de Romeinse keizertijd bloeide de stad nog eenmaal op en er werden talrijke bouwwerken gebouwd. Toch bleef Milete van weinig belang, aangezien de Romeinen Efeze als provinciehoofdstad hadden gekozen Didyma (Oudgrieks: Δίδυμα) was in de Oudheid een Grieks heiligdom en een bekende orakelplaats van de god Apollon (Apollo in Romeins) in de buurt van de stad Milete aan de westkust van Klein-Azië (het huidige Turkije). Het heiligdom wordt ook wel het Didymaion genoemd. Het was door een 20 kilometer lange "heilige weg" met Milete verbonden, waaroverheen regelmatig processies van de stad naar het heiligdom plaatsvonden. De herkomst van de naam "Didyma" is omstreden. De naam is of afkomstig uit het Carisch (en stamt daarmee uit voor-Griekse tijd) of uit het Grieks (didymos betekent "tweeling", waarmee Apollon en Artemis bedoeld werden). Het Didymaion was overigens ook gebouwd met het oog op het Artemision van Efeze, dat zeer veel aanzien genoot. In de archaïsche periode was er op deze plek al een grote tempel. Pausanias (160 na Chr.) heeft geschreven dat die tempel er al was in de 10e eeuw v.Chr., anderen dateren hem op 20 eeuwen v.Chr. Deze oude tempel werd in ieder geval bestuurd door de Branchidenfamilie, totdat in 494 v.Chr. de Perzische koning Darius I de tempel verwoestte. In 313 v.Chr. begon Milete met de bouw van een nieuwe hellenistische tempel die heden ten dage nog steeds te zien is. De tempel heeft reusachtige afmetingen en is na het Artemision in Efeze en het Herakleion op Samos de grootste tempel uit de Griekse oudheid. De lengte bedraagt 120 meter, de breedte 60 meter en de zuilen zijn zo'n 20 meter hoog. Van de 122 oorspronkelijke zuilen staan er nog drie overeind en ook van de cella bestaan er nog aanzienlijke stukken. Binnen in de cella bevindt zich een kleiner tempeltje waar oorspronkelijk het cultusbeeld van Apollon heeft gestaan. De laatste bloeitijd van de tempel was in de eerste en tweede eeuw, waarna een serie aardbevingen in 265 na Chr. flinke schade aanrichtte. De tempel is nooit helemaal afgebouwd. Zo is op een van de zuilen de cannelure al wel afgetekend maar nooit uitgehakt, zoals bij de andere zuilen wel het geval is. In de tijd van de christelijke keizers van Rome werd de tempel gesloten en in de 5e eeuw liet keizer Theodosius II in het adyton een basiliek bouwen, hetgeen getuigt van de heiligheid van de plaats. In de 15e eeuw richtten nieuwe aardbevingen verdere verwoestingen aan; deze brachten de tempel in een staat waarin archeologen hem vanaf de 18e eeuw aantroffen. Vondsten uit Didyma zijn te vinden in het British Museum, het Louvre en in het Pergamonmuseum in Berlijn.
Foto: Wknight94 Foto:  QuartierLatin1968 Foto: Peter Tritthart Foto: Michele Foto: Radomil Auteur: Elelicht  Auteur: Radomil Auteur: Radomil