© Museum JoCas                                                  © Teksten: Wikipedia en Cor Bastinck, zie tabblad “Info-Contact”     © Foto’s algemeen: zie tabblad “Info-Contact” en indien afwijkend de tekst bij de foto

 
 Algemeen kiesrecht - Mensenrechten (vervolg)
Democratie Democratie is een bestuursvorm waarbij de meerderheid het voor het zeggen heeft, maar ook dat iedereen zijn zegje kan doen. Er zijn verschillende vormen van democratie mogelijk, in Nederland is dat de representatieve democratie, deze wordt ook wel parlementaire democratie genoemd. In een representatieve democratie draagt het volk door verkiezingen een aantal nauwkeurig gedefinieerde bevoegdheden voor een beperkte tijd over aan een aantal afgevaardigden, die het volk 'representeren' en de wil van het volk uitvoeren. Deze bevoegdheden bevinden zich onder andere op het terrein van de wetgevende macht. Na een aantal jaren worden nieuwe verkiezingen gehouden. Deze overdracht van macht dient nauwkeurig bewaakt te worden om te voorkomen dat de overdracht definitieve karaktertrekken krijgt. De reeds genoemde verkiezingen na een aantal jaren, waarbij een afgevaardigde zijn bevoegdheden worden afgenomen, is hier één van. Vrijheid van pers is een tweede. Elementen uit de directe democratie zoals een referendum kunnen ook een tegenwicht vormen. De politieke partijen hebben de macht, dit noemen we particratie waarbij in de praktijk alle verkozenen die behoren tot eenzelfde partij in het parlement over alle onderwerpen unaniem stemmen. Verkiezingen dienen altijd vrij te zijn. Hiervoor moeten verkiezingen aan een aantal voorwaarden voldoen: iedere volwassene moet kunnen stemmen; er moeten verschillende politieke partijen zijn waaruit gekozen kan worden; de verkiezingen moeten geheim zijn; de verschillende partijen moeten voldoende toegang tot de media hebben gehad om hun standpunten duidelijk te maken. Democratie en scheiding der machten. Een belangrijk kenmerk van een democratie is dat zij in haar instellingen en wetten vele uiteenlopende waarborgen kent tegen een te grote machtsconcentratie. Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht kunnen worden onderscheiden: dit staat bekend als de trias politica. De wetgevende macht wordt gevormd door het parlement (bij ons de Staten-Generaal: de Eerste- en Tweede Kamer), de Eerste Kamer wordt ookwel de senaat genoemd. De uitvoerende macht wordt gevormd door de regering die de wetten ten uitvoer brengt in beleid. De rechterlijke macht moet de andere twee machten in evenwicht houden. Ze krijgt hiervoor een zeer onafhankelijke positie. De Nederlandse regering wordt samengesteld door een aantal politieke partijen (die zitting hebben in de Tweede kamer), een coalitie, die een regeerakkoord sluiten en (meestal) een meerderheid vormen van alle kiezers. Uit hun midden worden de ministers en staatssecretarissen benoemd; de Nederlandse regering bestaat uit de koning en de ministers.  De ministers vormen tezamen de ministerraad, die wordt voorgezeten door de minister-president. De ministers vormen samen met de staatssecretarissen het Nederlands kabinet. In nagenoeg alle democratische landen worden verkiezingen gehouden voor de wetgevende organen. In Nederland zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer om de vier jaar tenzij een regering valt, dan zijn er tussentijdse verkiezingen. De leden van de Eerste Kamer worden indirect gekozen dwz dat er om de vier jaar in Nederland ook verkiezingen worden gehouden voor de Provinciale Staten (uit hun midden kiezen zij het provinciebestuur de zgn Gedeputeerde Staten, dat door de Provinciale Staten wordt gecontroleerd) en deze gekozenen kiezen ook de leden voor de Eerste Kamer. De Gedeputeerde Staten en de Provinciale Staten worden voorgezeten door de Commissaris van de Koning die, voor zes jaar, wordt benoemd door de regering. Daarnaast hebben we, eveneens om de vier jaar, verkiezingen voor de gemeenten in ons land de zgn Gemeenteraadsverkiezingen. Stemrecht hebben alle Nederlanders en andere EU-onderdanen die ook daadwerkelijk in Nederland wonen, mits zij 18 jaar of ouder zijn. Ook niet-EU-onderdanen die langer dan vijf jaar (legaal) in Nederland verblijven, mogen stemmen. Dit in tegenstelling voor de Tweede-Kamerverkiezingen, waarvoor de Grondwet uitsluitend kiesrecht toekent aan Nederlanders, en dan ongeacht of zij wel of niet woonachtig in Nederland zijn. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt op basis van de uitslag door politieke partijen een collegeprogramma gemaakt en een College van Burgemeester en Wethouders gevormd, die het dagelijks bestuur van gemeente zijn en worden gecontroleerd door de Gemeenteraad welke bestaat uit de gekozenen bij de gemeenteraadsverkiezingen. De Burgemeester wordt benoemd door de regering voor een periode van zes jaar middels een aanbeveling van de gemeenteraad. Europa. De Europese Parlementsverkiezingen vinden om de vijf jaar plaats. Het Europees Parlement vertegenwoordigt de burgers uit de lidstaten op Europees niveau en worden rechstreeks verkozen door de burgers van de lidstaten. De Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de Europese Unie. Ze is verantwoordelijk voor het indienen van wetsvoorstellen, het beheren van de EU- begroting, het handhaven van het EU-recht (in samenwerking met het Hof van Justitie), en het vertegenwoordigen van de EU op internationaal niveau. De voorzitter en de leden van de Commissie worden door de lidstaten benoemd na goedkeuring door het Europees Parlement. De Kieswet is een Nederlandse wet die in 1989 is vastgesteld. De wet regelt als uitvoering van het stemrecht dat is vastgelegd in de grondwet (Zie art. 59 van de Grondwet), de verkiezingen voor de leden van de Eerste Kamer en Tweede Kamer der Staten-Generaal, het Europees Parlement, Provinciale Staten, algemene besturen van waterschappen, eilandsraden en gemeenteraden. Tweede Kamer in vogelvlucht Nederlanders met stemrecht mogen elke 4 jaar - of vaker als een kabinet valt en er ontbindingsverkiezingen worden gehouden - kiezen wie hen vertegenwoordigen in de Tweede Kamer. De Tweede Kamer vomt samen met de Eerste Kamer het Nederlandse parlement (in de Grondwet Staten- Generaal genoemd). De Tweede Kamer bestaat uit 150 leden. De belangrijkste taken van de Tweede Kamer zijn: het controleren van de regering en het maken van nieuwe wetten. Het kabinet (bestaand uit de minister-president, ministers en staatssecretarissen) wordt niet gekozen. Na de Tweede Kamerverkiezingen onderhandelen politieke partijen om een coalitie te vormen die de steun van een meerderheid in de Tweede Kamer heeft. Eerste Kamer in vogelvlucht De Eerste Kamer vormt samen met de Tweede Kamer het Nederlandse parlement (in de Grondwet Staten-Generaal genoemd). De Eerste Kamer bestaat uit 75 leden. Zij worden niet rechtstreeks door de Nederlandse bevolking gekozen, maar door de leden van provinciale staten. De verkiezing wordt gehouden binnen 3 maanden na de verkiezing van de leden van provinciale staten. De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is de wetsvoorstellen beoordelen die de Tweede Kamer heeft goedgekeurd. Provinciale staten in vogelvlucht De leden van de provinciale staten worden eenmaal in de 4 jaar rechtstreeks gekozen. Nederland telt 12 provincies. In de Grondwet is bepaald dat het hoogste gezag in de provincies ligt bij de provinciale staten. De voornaamste taak van de provinciale staten is het controleren van het bestuur van de provincie zoals uitgevoerd door gedeputeerde staten. Het college van gedeputeerde staten is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de provincie. Dit college wordt voorgezeten door de commissaris van de Koning en bestaat verder uit minimaal 3, en maximaal 9 gedeputeerden. De commissaris van de Koning is voorzitter van de provinciale staten en van het college van gedeputeerde staten. De leden van gedeputeerde staten worden benoemd door provinciale staten. De commissaris van de Koning wordt benoemd door de regering, voor een periode van 6 jaar. Een bijzondere bevoegdheid van de provinciale staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer. Dit gebeurt binnen 3 maanden na de verkiezingen voor de provinciale staten. Waterschappen in vogelvlucht Voortaan worden de verkiesbare leden van het algemeen bestuur van de waterschappen in Nederland tegelijkertijd met de leden van de provinciale staten gekozen. De waterschapsverkiezingen vinden om de 4 jaar plaats. Van oudsher zorgen waterschappen in Nederland namens de bewoners van een bepaald gebied voor de waterhuishouding. Zo zorgen zij voor het beheer van waterkeringen, de juiste waterstand en voor zuivering van afvalwater. Per 1 januari 2014 zijn er 24 waterschappen in Nederland. Elk waterschap heeft een gekozen algemeen bestuur en een dagelijks bestuur, beide besturen worden voorgezeten door een dijkgraaf of watergraaf. Gemeenteraden in vogelvlucht Eenmaal in de 4 jaar vinden in Nederland verkiezingen voor de gemeenteraad plaats. Per 1 januari 2015 is het aantal gemeenten 393. De daling van het aantal gemeenten is een langlopende trend. Drie decennia geleden bestond Nederland nog uit 774 gemeenten. De omvang van een gemeenteraad hangt samen met het aantal inwoners van de gemeente. De grootste gemeenteraden van Nederland (bij gemeenten met meer dan 200.000 inwoners) telt 45 leden, de kleinste 9 leden (bij gemeenten met minder dan 3000 inwoners). Het aantal raadsleden – en dus zetels – is altijd oneven. Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college van B&W. Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad, burgemeesters door de regering, na een procedure waarin ook de gemeenteraad een belangrijke stem heeft. Europees Parlementsverkiezing in vogelvlucht De verkiezing van de leden van het Europees Parlement wordt eens in de 5 jaar gehouden. De Europees Parlementsverkiezing vond voor het eerst plaats in 1979. In dat jaar bestond het Europees Parlement nog uit 410 leden, afkomstig uit 9 EG-lidstaten (België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, Italië, Duitsland, Ierland, Verenigd Koninkrijk en Denemarken). Het tegenwoordige Europees Parlement bestaat uit 766 leden (dus: zetels) uit 28 lidstaten. Uit iedere lidstaat is een vast aantal parlementariërs afkomstig; afhankelijk van het aantal inwoners. 26 Europarlementariërs vertegenwoordigen de Nederlandse EU-burgers. Dat blijft ook zo in 2014, als het aantal Europarlementsleden wordt teruggebracht tot 751. Afgevaardigden voor het Europees Parlement worden per land gekozen. In het parlement zitten geen afzonderlijke nationale partijen, maar Europese partijen. Vaak gaat het om nationale partijen die een verbinding zijn aangegaan met partijen uit (minimaal) 5 andere lidstaten. Eilandsraden Sinds 10 oktober 2010 zijn Bonaire, St Eustatius en Saba als Caribisch Nederland onderdeel van Nederland en geldt voor verkiezingen op deze eilanden de Nederlandse Kieswet. De eilandsraad controleert het Bestuurscollege bestaande uit een gezaghebber en meerdere eilandgedeputeerden. De eilandsraad is vergelijkbaar met de gemeenteraad en wordt ook net als die raad voor 4 jaar rechtstreeks gekozen.         
 Algemeen kiesrecht - Mensenrechten (vervolg)
Auteur: -JvL-  CC- BY- 2.0 Terug vorige pagina Geneeskunde

   © Museum JoCas tekst, -en Wikipedia zie tab Info 

 Museum JoCas 

Algemeen kiesrecht - Mensenrechten (vervolg)
Democratie Democratie is een bestuursvorm waarbij de meerderheid het voor het zeggen heeft, maar ook dat iedereen zijn zegje kan doen. Er zijn verschillende vormen van democratie mogelijk, in Nederland is dat de representatieve democratie, deze wordt ook wel parlementaire democratie genoemd. In een representatieve democratie draagt het volk door verkiezingen een aantal nauwkeurig gedefinieerde bevoegdheden voor een beperkte tijd over aan een aantal afgevaardigden, die het volk 'representeren' en de wil van het volk uitvoeren. Deze bevoegdheden bevinden zich onder andere op het terrein van de wetgevende macht. Na een aantal jaren worden nieuwe verkiezingen gehouden. Deze overdracht van macht dient nauwkeurig bewaakt te worden om te voorkomen dat de overdracht definitieve karaktertrekken krijgt. De reeds genoemde verkiezingen na een aantal jaren, waarbij een afgevaardigde zijn bevoegdheden worden afgenomen, is hier één van. Vrijheid van pers is een tweede. Elementen uit de directe democratie zoals een referendum kunnen ook een tegenwicht vormen. De politieke partijen hebben de macht, dit noemen we particratie waarbij in de praktijk alle verkozenen die behoren tot eenzelfde partij in het parlement over alle onderwerpen unaniem stemmen. Verkiezingen dienen altijd vrij te zijn. Hiervoor moeten verkiezingen aan een aantal voorwaarden voldoen: iedere volwassene moet kunnen stemmen; er moeten verschillende politieke partijen zijn waaruit gekozen kan worden; de verkiezingen moeten geheim zijn; de verschillende partijen moeten voldoende toegang tot de media hebben gehad om hun standpunten duidelijk te maken. Democratie en scheiding der machten. Een belangrijk kenmerk van een democratie is dat zij in haar instellingen en wetten vele uiteenlopende waarborgen kent tegen een te grote machtsconcentratie. Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht kunnen worden onderscheiden: dit staat bekend als de  trias politica. De wetgevende macht wordt gevormd door het parlement (bij ons de Staten-Generaal: de Eerste- en Tweede Kamer), de Eerste Kamer wordt ookwel de senaat genoemd. De uitvoerende macht wordt gevormd door de regering die de wetten ten uitvoer brengt in beleid. De rechterlijke macht moet de andere twee machten in evenwicht houden. Ze krijgt hiervoor een zeer onafhankelijke positie. De Nederlandse regering wordt samengesteld door een aantal politieke partijen (die zitting hebben in de Tweede kamer), een coalitie, die een regeerakkoord sluiten en (meestal) een meerderheid vormen van alle kiezers. Uit hun midden worden de ministers en staatssecretarissen benoemd; de Nederlandse regering bestaat uit de koning en de ministers.  De ministers vormen tezamen de ministerraad, die wordt voorgezeten door de minister- president. De ministers vormen samen met de staatssecretarissen het Nederlands kabinet. In nagenoeg alle democratische landen worden verkiezingen gehouden voor de wetgevende organen. In Nederland zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer om de vier jaar tenzij een regering valt, dan zijn er tussentijdse verkiezingen. De leden van de Eerste Kamer worden indirect gekozen dwz dat er om de vier jaar in Nederland ook verkiezingen worden gehouden voor de Provinciale Staten (uit hun midden kiezen zij het provinciebestuur de zgn Gedeputeerde Staten, dat door de Provinciale Staten wordt gecontroleerd) en deze gekozenen kiezen ook de leden voor de Eerste Kamer. De Gedeputeerde Staten en de Provinciale Staten worden voorgezeten door de Commissaris van de Koning die, voor zes jaar, wordt benoemd door de regering. Daarnaast hebben we, eveneens om de vier jaar, verkiezingen voor de gemeenten in ons land de zgn Gemeenteraadsverkiezingen. Stemrecht hebben alle Nederlanders en andere EU-onderdanen die ook daadwerkelijk in Nederland wonen, mits zij 18 jaar of ouder zijn. Ook niet-EU-onderdanen die langer dan vijf jaar (legaal) in Nederland verblijven, mogen stemmen. Dit in tegenstelling voor de Tweede- Kamerverkiezingen, waarvoor de Grondwet uitsluitend kiesrecht toekent aan Nederlanders, en dan ongeacht of zij wel of niet woonachtig in Nederland zijn. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt op basis van de uitslag door politieke partijen een collegeprogramma gemaakt en een College van Burgemeester en Wethouders gevormd, die het dagelijks bestuur van gemeente zijn en worden gecontroleerd door de Gemeenteraad welke bestaat uit de gekozenen bij de gemeenteraadsverkiezingen. De Burgemeester wordt benoemd door de regering voor een periode van zes jaar middels een aanbeveling van de gemeenteraad. Europa. De Europese Parlementsverkiezingen vinden om de vijf jaar plaats. Het Europees Parlement vertegenwoordigt de burgers uit de lidstaten op Europees niveau en worden rechstreeks verkozen door de burgers van de lidstaten. De Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de Europese Unie. Ze is verantwoordelijk voor het indienen van wetsvoorstellen, het beheren van de EU- begroting, het handhaven van het EU-recht (in samenwerking met het Hof van Justitie), en het vertegenwoordigen van de EU op internationaal niveau. De voorzitter en de leden van de Commissie worden door de lidstaten benoemd na goedkeuring door het Europees Parlement. De Kieswet is een Nederlandse wet die in 1989 is vastgesteld. De wet regelt als uitvoering van het stemrecht dat is vastgelegd in de grondwet (Zie art. 59 van de Grondwet), de verkiezingen voor de leden van de Eerste Kamer en Tweede Kamer der Staten-Generaal, het Europees Parlement, Provinciale Staten, algemene besturen van waterschappen, eilandsraden en gemeenteraden. Tweede Kamer in vogelvlucht Nederlanders met stemrecht mogen elke 4 jaar - of vaker als een kabinet valt en er ontbindingsverkiezingen worden gehouden - kiezen wie hen vertegenwoordigen in de Tweede Kamer. De Tweede Kamer vomt samen met de Eerste Kamer het Nederlandse parlement (in de Grondwet Staten-Generaal genoemd). De Tweede Kamer bestaat uit 150 leden. De belangrijkste taken van de Tweede Kamer zijn: het controleren van de regering en het maken van nieuwe wetten. Het kabinet (bestaand uit de minister-president, ministers en staatssecretarissen) wordt niet gekozen. Na de Tweede Kamerverkiezingen onderhandelen politieke partijen om een coalitie te vormen die de steun van een meerderheid in de Tweede Kamer heeft. Eerste Kamer in vogelvlucht De Eerste Kamer vormt samen met de Tweede Kamer het Nederlandse parlement (in de Grondwet Staten-Generaal genoemd). De Eerste Kamer bestaat uit 75 leden. Zij worden niet rechtstreeks door de Nederlandse bevolking gekozen, maar door de leden van provinciale staten. De verkiezing wordt gehouden binnen 3 maanden na de verkiezing van de leden van provinciale staten. De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is de wetsvoorstellen beoordelen die de Tweede Kamer heeft goedgekeurd. Provinciale staten in vogelvlucht De leden van de provinciale staten worden eenmaal in de 4 jaar rechtstreeks gekozen. Nederland telt 12 provincies. In de Grondwet is bepaald dat het hoogste gezag in de provincies ligt bij de provinciale staten. De voornaamste taak van de provinciale staten is het controleren van het bestuur van de provincie zoals uitgevoerd door gedeputeerde staten. Het college van gedeputeerde staten is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de provincie. Dit college wordt voorgezeten door de commissaris van de Koning en bestaat verder uit minimaal 3, en maximaal 9 gedeputeerden. De commissaris van de Koning is voorzitter van de provinciale staten en van het college van gedeputeerde staten. De leden van gedeputeerde staten worden benoemd door provinciale staten. De commissaris van de Koning wordt benoemd door de regering, voor een periode van 6 jaar. Een bijzondere bevoegdheid van de provinciale staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer. Dit gebeurt binnen 3 maanden na de verkiezingen voor de provinciale staten. Waterschappen in vogelvlucht Voortaan worden de verkiesbare leden van het algemeen bestuur van de waterschappen in Nederland tegelijkertijd met de leden van de provinciale staten gekozen. De waterschapsverkiezingen vinden om de 4 jaar plaats. Van oudsher zorgen waterschappen in Nederland namens de bewoners van een bepaald gebied voor de waterhuishouding. Zo zorgen zij voor het beheer van waterkeringen, de juiste waterstand en voor zuivering van afvalwater. Per 1 januari 2014 zijn er 24 waterschappen in Nederland. Elk waterschap heeft een gekozen algemeen bestuur en een dagelijks bestuur, beide besturen worden voorgezeten door een dijkgraaf of watergraaf. Gemeenteraden in vogelvlucht Eenmaal in de 4 jaar vinden in Nederland verkiezingen voor de gemeenteraad plaats. Per 1 januari 2015 is het aantal gemeenten 393. De daling van het aantal gemeenten is een langlopende trend. Drie decennia geleden bestond Nederland nog uit 774 gemeenten. De omvang van een gemeenteraad hangt samen met het aantal inwoners van de gemeente. De grootste gemeenteraden van Nederland (bij gemeenten met meer dan 200.000 inwoners) telt 45 leden, de kleinste 9 leden (bij gemeenten met minder dan 3000 inwoners). Het aantal raadsleden – en dus zetels – is altijd oneven. Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college van B&W. Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad, burgemeesters door de regering, na een procedure waarin ook de gemeenteraad een belangrijke stem heeft. Europees Parlementsverkiezing in vogelvlucht De verkiezing van de leden van het Europees Parlement wordt eens in de 5 jaar gehouden. De Europees Parlementsverkiezing vond voor het eerst plaats in 1979. In dat jaar bestond het Europees Parlement nog uit 410 leden, afkomstig uit 9 EG-lidstaten (België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, Italië, Duitsland, Ierland, Verenigd Koninkrijk en Denemarken). Het tegenwoordige Europees Parlement bestaat uit 766 leden (dus: zetels) uit 28 lidstaten. Uit iedere lidstaat is een vast aantal parlementariërs afkomstig; afhankelijk van het aantal inwoners. 26 Europarlementariërs vertegenwoordigen de Nederlandse EU-burgers. Dat blijft ook zo in 2014, als het aantal Europarlementsleden wordt teruggebracht tot 751. Afgevaardigden voor het Europees Parlement worden per land gekozen. In het parlement zitten geen afzonderlijke nationale partijen, maar Europese partijen. Vaak gaat het om nationale partijen die een verbinding zijn aangegaan met partijen uit (minimaal) 5 andere lidstaten. Eilandsraden Sinds 10 oktober 2010 zijn Bonaire, St Eustatius en Saba als Caribisch Nederland onderdeel van Nederland en geldt voor verkiezingen op deze eilanden de Nederlandse Kieswet. De eilandsraad controleert het Bestuurscollege bestaande uit een gezaghebber en meerdere eilandgedeputeerden. De eilandsraad is vergelijkbaar met de gemeenteraad en wordt ook net als die raad voor 4 jaar rechtstreeks gekozen.         
Auteur: -JvL-  CC- BY- 2.0 Lees verder