App Nederland Extra Geschiedenis NL - Deltawerken

Olympische Spelen  

Info Contact Home

Olympische Spelen. De Olympische Spelen zijn een internationale sportmanifestatie. Er doen duizenden atleten aan uiteenlopende sporten mee. De twee versies, de Zomerspelen en de Winterspelen, worden elk om de vier jaar gehouden. Ruim anderhalf jaar na de Zomerspelen, in het tweede kalenderjaar erna, zijn steeds de Winterspelen, vervolgens duurt het dus een kleine tweëneenhalf jaar tot de volgende Zomerspelen.

De filosofie achter 'de Spelen' wordt uitgedragen door de 'Olympische Beweging'. Die beweging omvat tegenwoordig de internationale sportbonden, de Nationaal Olympisch Comités en de organisator van de Spelen.

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) is verantwoordelijk voor het uitkiezen van de gaststad en het olympische programma. Steeds wordt tijdens een IOC-bijeenkomst zeven jaar van tevoren de locatie / organisator gekozen uit enkele kandidaten. Sinds 2012 houdt het organiseren van de Olympische Spelen automatisch ook het organiseren van de Paralympische Spelen in.

De organisatie van de Spelen is verantwoordelijk voor het naleven van de olympische regels, die zijn omschreven in het Olympisch Handvest. Er gaan enkele symbolen en rituelen gepaard met de organisatie van de Olympische Spelen, waaronder de olympische vlag en de olympische vlam.

De originele Olympische Spelen werden gehouden in de oude Griekse stad Olympia. Deze stad was sinds de 10e eeuw v.Chr. een religieuze en politieke ontmoetingsplaats. Rond het eind van het 2e en het begin van het 1e millennium v.Chr. kwamen de Eliërs uit het noorden naar het Griekse schiereiland dat wij tegenwoordig de Peloponnesos noemen. Zij vestigden zich in de omgeving van Olympia, dat toen onder de heerschappij stond van de Pisaten. Rond de 6e eeuw v.Chr. braken tussen hen de eerste twisten uit. Die leidden tot oorlog.

De nieuwe immigranten wijdden de plaats aan de oppergod Zeus en noemden die Olympia, dit ter herinnering aan de berg Olympos in Thessalië. De eerste Spelen werden echter gehouden ter ere van Pelops, na zijn overwinning in de wedrennen op Oinomaos, de koning van Pisatis. Pelops was ook de naamgever van de Peloponnesos. De volgende Spelen werden ter ere van Zeus gehouden. Sinds 776 v.Chr. werden de namen van de overwinnaars opgetekend; dit jaartal gold als het begin der Olympiaden en was ook de basis van de Griekse tijdrekening. Hoewel de Spelen oorspronkelijk gehouden werden op de velden voor de tempel, werd er met de groei van de Spelen steeds meer gebouwd ten behoeve van de Spelen.

Uiteindelijk bevond zich in Olympia een stadion dat plaats bood aan 40.000 toeschouwers. De Olympische Spelen die hier elke vier jaar gehouden werden, waren een van de vier Panhelleense Spelen (openbare feesten voor alle Grieken van de poleis die dan ook de goden vereerden). Doel van die Olympische Spelen was om jonge mannen hun fysieke kwaliteiten te laten tonen en om de relatie tussen de verschillende Griekse steden te bevorderen. Alleen Griekse mannen mochten meedoen aan de Spelen en dat gebeurde bij de sportwedstrijden naakt (gymnasion). Vrouwen mochten niet deelnemen. Verder werden wat de vrouwen betreft alleen ongehuwde maagden toegelaten in het publiek. Op andere spelen, zoals de Nemeïsche Spelen en de Pythische Spelen, waren vrouwen wel toegestaan, zowel onder de deelnemers als onder het publiek. Ook bezaten vrouwen hun eigen spelen: de Heraia. Deze spelen waren ter ere van de godin Hera. Hierover is niet erg veel bekend, maar vast staat wel dat er enkel loopwedstrijden werden gehouden en dat de vrouwen gekleed waren.

Op de laatste dag kregen de atleten hun prijs, bestaande uit een tak van de heilige wilde olijfboom (de altis) die op het terrein groeide vlak bij de tempel van Zeus. Voor de hedendaagse atleet stelt dit weinig voor, maar voor de Grieken had de boom een sterke symbolische en religieuze waarde. In mythische tijde was het Herakles geweest die de eerste olympische winnaar had gekroond met een krans van olijftakken en hieruit kwam de olympische gewoonte voort. In Delphi, waar de Pythische spelen werden gehouden, ging het weer anders. Daar kregen de mensen een laurier krans, op de grond van dan weer een andere mythe: Apollon, die in Delphi werd vereerd, zat ooit achter Daphne aan, een meisje dat niets van hem wilde weten. Ze vluchtte voor zijn avances en werd veranderd in een laurierstruik. Het waren dus niet zomaar takjes die de Grieken hun zegevierende atleten cadeau deden, maar takjes met een heilige uitstraling. En dat paste goed bij de status die aan de overwinnaars zelf werd toegekend. Zij werden in hun thuissteden ook ongeveer goddelijk verklaard en konden vaak rekenen op een levenslange toelage, gratis eten en nog veel meer prettige privileges. Bovendien gebruikten latere geschiedschrijvers de namen van de winnaars bij wijze van tijdsaanduiding.

Langzaamaan kregen de Romeinen het voor het zeggen in Griekenland en werden de Spelen minder belangrijk gevonden. Toen het christendom de officiële religie werd van de Romeinen, werden de Spelen gezien als een heidens feest. De Romeinse keizer Theodosius I verbood de Spelen uiteindelijk in het jaar 393.

Olympia, aan de voet van de beboste Kronosheuvel en begrensd door de rivieren Alfeios en Kladeios, was een heiligdom, het oudste en belangrijkste uit de oudheid. In de zevende eeuw voor onze jaartelling vond men in Olympia nog de graven van Pelops en Hippodameia. Er stond ook nog een zuil die was overgebleven van het paleis van Oinomaos, dat althans volgens de mythologie door een bliksemschicht van de oppergod Zeus was vernield. Gaandeweg rezen één na één monumentale gebouwen uit de grond en het heiligdom werd daarmee steeds belangrijker. Binnen de omheining van dat heiligdom was de Heratempel de mooiste en die van Zeus de belangrijkste. Buiten de muren lagen de verblijven van de priesters, van de gasten, de baden en de worstelschool. Aan het westelijke uiteinde kan het oudste stadion hebben gelegen, maar er is geen spoor van teruggevonden. In de eerste helft van de 5e eeuw voor onze tijdrekening werd een tweede stadion aangelegd, maar het verdween toen men besloot de Zeustempel op te richten. Het jongste stadion is 212,54 m lang en 28,5 m breed. Het had de vorm van de letter U. Het bood plaats aan 45.000 toeschouwers die voor het merendeel op de grond plaats namen. Zitplaatsen waren voorbehouden aan enkele vooraanstaanden: de hellanodikai of scheidsrechters en aan de priesteres van Demeter. Rondom het stadion waren fonteinen voor de bezoekers.

Vijftien eeuwen na de opheffing van de klassieke Spelen, werden verspreid over Europa, meerdere initiatieven gestart om de Olympische Spelen weer te laten herleven, alhoewel dat meestal in nationaal verband plaatsvond. In 1850 werd in het plaatsje Much Wenlock de "Olympische Klasse" opgericht, die later werd hernoemd tot Wenlock Olympian Society Annual Games en tegenwoordig nog steeds gehouden wordt. De Griekse filantroop Evangelis Zappas sponsorde in 1859 de eerste 'Olympische Spelen' die op een plein in Athene werden gehouden. De Brit William Penny Brookes organiseerde in 1866 nationale Spelen in het Crystal Palace.

Geïnspireerd door de initiatieven bedacht Pierre de Coubertin in 1890 dat een grootschalige herrijzenis van de Olympische Spelen mogelijk was. De Coubertin was voor de bevordering van een harmonieuze lichamelijke en geestelijke opvoeding van de jeugd en de versterking van de vriendschapsbanden tussen de volkeren, overtuigd als hij was dat de sportieve krachtmeting edelmoedigheid en ridderlijkheid bij de atleet zou aankweken, alsmede respect voor de prestatie van de tegenstander. De Coubertin werkte de ideeën van Zappas en Brookes uit en besprak zijn plannen tijdens het eerste Olympisch Congres van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) in Parijs.

Er werd besloten tot de invoering van de moderne Olympische Spelen, waarvan de eerste editie twee jaar later in Athene plaats zouden moeten vinden. De Griekse schrijver Demetrius Vikelas werd verkozen tot de eerste voorzitter van het IOC.


Paralympische Spelen

In 1948 organiseerde Sir Ludwig Guttman een sportwedstrijd in Engeland voor veteranen uit de Tweede Wereldoorlog met een rugletsel. Vier jaar later deden ook sporters uit Nederland mee aan deze Spelen; het internationale evenement dat nu de Paralympische Spelen heet, was geboren.

De eerste editie had plaats in 1960 in het Italiaanse Rome. Tot en met 1972 deden alleen sporters in een rolstoel mee. Vanaf 1976 doen ook mensen met een amputatie, en mensen met een visuele beperking mee. In datzelfde jaar werden ook de eerste Paralympische Winterspelen gehouden, in het Zweedse Örnsköldsvik.

Tegenwoordig is het een sportevenement voor atleten uit 6 verschillende groepen van handicaps. De nadruk ligt op hetgeen de sporters wél kunnen, in plaats van op wat ze níet kunnen. Het aantal atleten dat meedoet is erg gegroeid sinds de begindagen, van 400 atleten in Rome in 1960 tot ruim 4200 tijdens de Spelen in Peking in 2008.

De Olympische Jeugdspelen (Youth Olympic Games) is een internationale sportmanifestatie voor sporters van 14 tot 18 jaar. De Spelen worden georganiseerd onder auspiciën van het Internationaal Olympisch Comité (IOC).

Er is een evenement in de zomer (Olympische Jeugdzomerspelen) en een evenement in de winter (Olympische Jeugdwinterspelen). Elk evenement wordt om de vier jaar gehouden en telkens twee jaar voor de gewone Olympische Zomerspelen cq. Olympische Winterspelen. De eerste zomereditie vond plaats in 2010 te Singapore. De eerste wintereditie vond plaats in 2012 te Innsbruck, Oostenrijk.

Oorspronkelijk was het De Coubertins bedoeling dat uitsluitend niet-professionele sporters mee zouden mogen doen aan de Olympische Spelen: er was alleen plaats voor amateurs. Het verschil tussen dit soort amateurs en beroepssporters is moeilijk te bepalen. Vanaf begin jaren zeventig kwam een kentering in het beleid: het werd voortaan aan de individuele sportfederaties overgelaten of professionele spelers mee mochten doen of niet. Tegenwoordig is boksen de enige sport waarbij professionele (beroeps) spelers uitgesloten worden. Bij het herenvoetbal

mogen per team maximaal 3 spelers ouder

dan 23 jaar meespelen.               

TOP

De Olympische Zomerspelen 1896, officieel de Spelen van de I Olympiade, waren de eerste moderne Olympische Spelen. De Spelen werden geherintroduceerd op initiatief van baron Pierre de Coubertin en vonden plaats van 6 tot en met 15 april 1896 in Athene (Griekenland) (gregoriaanse kalender), de lokale data waren 25 maart tot 3 april (juliaanse kalender). De Spelen werden unaniem aan Athene toegewezen op een congres dat door De Coubertin in 1894 was georganiseerd, waarbij tegelijkertijd het Internationaal Olympisch Comité (IOC) werd opgericht.

Aan de eerste moderne Olympische Spelen deden in totaal 241 atleten uit 14 landen mee. De deelname stond in dat jaar nog niet open voor vrouwen. Op het programma stonden atletiek (waaronder de marathon), gewichtheffen, schermen, schietsport, tennis, turnen, wielrennen, worstelen en zwemmen. Zeilen stond ook op het programma, maar moest wegens een gebrek aan goede boten worden afgelast. Het roeien ging niet door vanwege de te harde wind tijdens de geplande wedstrijddag.

Ondanks een aantal tegenslagen werden deze eerste moderne Spelen algemeen beschouwd als een groot succes. Het was het grootste internationale sportevenement van die dagen en het Stadion Panathinaiko, het eerste grote stadion in de moderne tijd, zat vol met het grootste sportpubliek tot dan toe. Het hoogtepunt voor de Grieken was de overwinning van hun landgenoot Spiridon Louis op de marathon. De meest succesvolle deelnemers waren de Duitse worstelaar en turner Carl Schuhmann, die maar liefst vier gouden medailles won, en zijn landgenoot Hermann Weingärtner, die in totaal zes medailles won (waarvan drie goud).

Na het succes van de eerste Olympische Spelen in 1896 werden de daaropvolgende edities in Parijs en Saint Louis overschaduwd door de wereldtentoonstellingen die op dezelfde locatie en op hetzelfde moment werden gehouden. Het voortbestaan van de Spelen werd bedreigd, maar door het succes van de tussenliggende Spelen in 1906 leefde de populariteit en de omvang van het evenement op. Er werd later echter afgezien van het plan om zogenaamde "tussenliggende" Spelen te organiseren, een idee waar De Coubertin tegen was geweest.

Gezien het feit dat het onmogelijk is om wintersporten in de zomer te organiseren, werd op het zevende Olympisch Congres in 1921 in Lausanne (Zwitserland) besloten tot het houden van de Olympische Winterspelen. De wens van het IOC om meer (winter)sporten toe te voegen werd zo gehonoreerd. De eerste wintereditie van de Spelen werden drie jaar later in Chamonix gehouden.

In eerste instantie werd besloten om de wintereditie in hetzelfde jaar als de zomereditie te organiseren, deze traditie werd tot 1992 voortgezet, sinds 1994 worden de Winterspelen in de even jaren tussen de Zomerspelen gehouden.                                                     

+

De Olympische Jeugdspelen (Engels: Youth Olympic Games) is een internationale sportmanifestatie voor sporters van 14 tot 18 jaar. De Spelen worden georganiseerd onder auspiciën van het Internationaal Olympisch Comité (IOC).

Er is een evenement in de zomer (Olympische Jeugdzomerspelen) en een evenement in de winter (Olympische Jeugdwinterspelen). Elk evenement wordt om de vier jaar gehouden en telkens twee jaar voor de gewone Olympische Zomerspelen cq. Olympische Winterspelen. De eerste zomereditie vond plaats in 2010 te Singapore, deze stad werd verkozen boven Athene en Moskou. De eerste wintereditie vond plaats in 2012 te Innsbruck, Oostenrijk.

+

+

+

+

De olympische vlag.

Original author: Pierre de Coubertin (1863-1937)

De Marathontoren in het Olympisch stadion in Amsterdam, de plaats waar voor de eerste keer het olympisch vuur brandde in 1928.

Foto:  Vincent Steenberg at Dutch Wikipedia

1928 – Olympisch Stadion in Amsterdam met linksonder de marathontoren van de foto hierboven.

Source: Nationaal Archief

Het onderdeel zwemmen van de moderne vijfkamp in 2008.

Foto:  ​wikipedia user Doma-w

Het onderdeel wegwielrennen tijdens de Olympische Spelen van 2008.

Foto:  ​wikipedia user Doma-w

Het onderdeel wegwielrennen tijdens de Olympische Spelen van 2008.

Foto:  ​wikipedia user Doma-w

Marathon Klasse T54 Wheelen, 2012 in Londen.

Foto: Caroline Granycome from Bishops Stortford, UK

Een fragment uit de volleybalwedstrijd Nederland - Japan, London 2012 Paralympic Games.

Foto: Darren Glanville from Acle, Norfolk, UK


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

TOP

De paralympische vlag.

International Paralympic Committee