App Nederland Verkiezingen

Democratie

- Verkiezingen -

Info Contact Home

Democratie is een bestuursvorm waarbij de meerderheid het voor het zeggen heeft, maar ook dat iedereen zijn zegje kan doen. Er zijn verschillende vormen van democratie mogelijk, in Nederland is dat de representatieve democratie, deze wordt ook wel parlementaire democratie genoemd. In een representatieve democratie draagt het volk door verkiezingen een aantal nauwkeurig gedefinieerde bevoegdheden voor een beperkte tijd over aan een aantal afgevaardigden, die het volk 'representeren' en de wil van het volk uitvoeren. Deze bevoegdheden bevinden zich onder andere op het terrein van de wetgevende macht. Na een aantal jaren worden nieuwe verkiezingen gehouden. Deze overdracht van macht dient nauwkeurig bewaakt te worden om te voorkomen dat de overdracht definitieve karaktertrekken krijgt. De reeds genoemde verkiezingen na een aantal jaren, waarbij een afgevaardigde zijn bevoegdheden worden afgenomen, is hier een van. Vrijheid van pers is een tweede. Elementen uit de directe democratie zoals een referendum kunnen ook een tegenwicht vormen. De politieke partijen hebben de macht, dit noemen we particratie waarbij in de praktijk alle verkozenen die behoren tot eenzelfde partij in het parlement over alle onderwerpen unaniem stemmen.

Verkiezingen dienen altijd vrij te zijn. Hiervoor moeten verkiezingen aan een aantal voorwaarden voldoen: iedere volwassene moet kunnen stemmen; er moeten verschillende politieke partijen zijn waaruit gekozen kan worden; de verkiezingen moeten geheim zijn; de verschillende partijen moeten voldoende toegang tot de media hebben gehad om hun standpunten duidelijk te maken.

Democratie en scheiding der machten. Een belangrijk kenmerk van een democratie is dat zij in haar instellingen en wetten vele uiteenlopende waarborgen kent tegen een te grote machtsconcentratie. Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht kunnen worden onderscheiden: dit staat bekend als de trias politica. De wetgevende macht wordt gevormd door het parlement (bij ons de Staten-Generaal: de Eerste- en Tweede Kamer), de Eerste Kamer wordt ookwel de senaat genoemd. De uitvoerende macht wordt gevormd door de regering die de wetten ten uitvoer brengt in beleid. De rechterlijke macht moet de andere twee machten in evenwicht houden. Ze krijgt hiervoor een zeer onafhankelijke positie. De Nederlandse regering wordt samengesteld door een aantal politieke partijen (die zitting hebben in de Tweede kamer), een coalitie, die een regeerakkoord sluiten en (meestal) een meerderheid vormen van alle kiezers. Uit hun midden worden de ministers en staatssecretarissen benoemd; de Nederlandse regering bestaat uit de koning en de ministers.

De ministers vormen tezamen de ministerraad, die wordt voorgezeten door de minister-president. De ministers vormen samen met de staatssecretarissen het Nederlands kabinet. In nagenoeg alle democratische landen worden verkiezingen gehouden voor de wetgevende organen. In Nederland zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer om de vier jaar tenzij een regering valt, dan zijn er tussentijdse verkiezingen. De leden van de Eerste Kamer worden indirect gekozen dwz dat er om de vier jaar in Nederland ook verkiezingen worden gehouden voor de Provinciale Staten (uit hun midden kiezen zij het provinciebestuur de zgn Gedeputeerde Staten, dat door de Provinciale Staten wordt gecontroleerd) en deze gekozenen kiezen ook de leden voor de Eerste Kamer. (Lees verder rechterkolom)


   


  Museum JoCas © (CC BY-SA 3.0 NL) CC: Creative Commons - Naamsvermelding - Niet-commercieel - Gelijk delen 3.0  Nederland , licentie en © Format: Cor Bastinck ism vml JoCas, Jeugd- en jongerenvereniging. © teksten zie Wikipedia en “Info” © foto’s algemeen zie “Info” en wanneer afwijkend zie onderschrift foto’s bij artikel.

Verkiezingen: stembiljet met het rode potlood, 2009.

Foto: Ziko

Aanduiding: Stembureau.

Foto: Vysotsky

De Gedeputeerde Staten en de Provinciale Staten worden voorgezeten door de Commissaris van de Koning die, voor zes jaar, wordt benoemd door de regering.

Daarnaast hebben we, eveneens om de vier jaar, verkiezingen voor de gemeenten in ons land de zgn Gemeenteraadsverkiezingen. Stemrecht hebben alle Nederlanders en andere EU-onderdanen die ook daadwerkelijk in Nederland wonen, mits zij 18 jaar of ouder zijn. Ook niet-EU-onderdanen die langer dan vijf jaar (legaal) in Nederland verblijven, mogen stemmen. Dit in tegenstelling voor de Tweede-Kamerverkiezingen, waarvoor de Grondwet uitsluitend kiesrecht toekent aan Nederlanders, en dan ongeacht of zij wel of niet woonachtig in Nederland zijn. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt op basis van de uitslag door politieke partijen een collegeprogramma gemaakt en een College van Burgemeester en Wethouders gevormd, die het dagelijks bestuur van gemeente zijn en worden gecontroleerd door de Gemeenteraad welke bestaat uit de gekozenen bij de gemeenteraadsverkiezingen. De Burgemeester wordt benoemd door de regering voor een periode van zes jaar middels een aanbeveling van de gemeenteraad.

(Lees verder linkerkolom)


Europa

De Europese Parlementsverkiezingen vinden om de vijf jaar plaats. Het Europees Parlement vertegenwoordigt de burgers uit de lidstaten op Europees niveau en worden rechstreeks verkozen door de burgers van de lidstaten. De Europese Commissie is het uitvoerende orgaan van de Europese Unie. Ze is verantwoordelijk voor het indienen van wetsvoorstellen, het beheren van de EU-begroting, het handhaven van het EU-recht (in samenwerking met het Hof van Justitie), en het vertegenwoordigen van de EU op internationaal niveau. De voorzitter en de leden van de Commissie worden door de lidstaten benoemd na goedkeuring door het Europees Parlement. (Zie: Europese verkiezingen)

TOP

Provinciale staten

Democratie, historie

Democratie is een bestuursvorm. Het Nederlandse woord stamt af van de Griekse woorden (dèmos), "volk" en (krateo), "heersen, regeren" en betekent dus letterlijk "volksheerschappij". Dit houdt in dat het volk zelf stemt over de wetten, zoals in het oude Athene, of het volk verkiest vertegenwoordigers die de wetten maken, zoals in België en Nederland.

In een democratie is de voltallige bevolking soeverein en is alle autoriteit gebaseerd op de (minstens theoretische) instemming van het volk.

Deze bestuursvorm is gebaseerd op het menselijke gelijkheidsideaal. Als iedereen vrij en gelijk in rechten en plichten geboren is (zoals in het eerste artikel van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat) dan heeft ook niemand méér recht dan een ander om bepaalde wetten vast te stellen of beslissingen te nemen. Het implementeren van die theorie in de politieke praktijk is vaak niet eenvoudig en kent vele aspecten.