© Museum JoCas                                                  © Teksten: Wikipedia en Cor Bastinck, zie tabblad “Info-Contact”     © Foto’s algemeen: zie tabblad “Info-Contact” en indien afwijkend de tekst bij de foto

 
Egypte: Memphis, piramiden, Thebe, Aboe Mena, Sint-Catharinagebied, Wadi Al-Hitan, Caïro
Memphis is een oud-Egyptische stad op de westelijke oever van de Nijl. De stad ligt ca. 20 kilometer ten zuiden van het huidige Caïro. De stad werd rond het Oude Rijk door de oude Egyptenaren genoemd Ihebu Hedj wat betekent "witte muren". De stad was vrij groot en genoot van verschillende namen. Rond het Middenrijk werd de stad Anch-Tawi genoemd, ofwel "Leven van de twee landen", wat de rol van de stad benadrukt als verbinding tussen Opper- en Neder-Egypte. Rond het begin van het Nieuwe Rijk kreeg de stad de naam Men-nefer. De Kopten verbasterden deze naam tot Menfe. De Grieken noemden de stad Memphis. Volgens de Oud-Egyptische bronnen werd Memphis door koning Menes gesticht, nadat Opper- en Neder-Egypte waren verenigd aan het begin van de Proto-dynastieke Periode. Hij bouwde een tempel voor Ptah, de nieuwe stadsgod van Memphis. De stad werd ingedeeld in het Nomen-systeem, het werd de eerste nome van Neder-Egypte. Uit klassieke bronnen als Manetho is overgeleverd dat in de tweede dynastie werd gestart met de cultus van Apis (Egyptische godheid, voorgesteld als een stier met een zonneschijf tussen de horens) en van Mnevis (Griekse naam voor hun stiergod). Er is een stele teruggevonden onder regering van koning Den die naar de cultus van Apis verwijst. Dus de cultus van Apis is ouder dan overgeleverd is. In het Oude Rijk was de stad Memphis de hoofdstad van Egypte. Het beleefde toen zijn glorietijd. Gedurende de rest van de Egyptische geschiedenis bleef het een belangrijke stad. De piramideteksten werden samengesteld door priesters uit Memphis en Heliopolis. In 750 v. Chr. wordt door koning Piye de stad Memphis veroverd. Koningen Shabaka liet enkele gebouwen bouwen in Memphis en resideerde er ook. Memphis werd ingenomen door de Assyriërs onder de regering van koning Taharqa en dwongen hem om naar het zuiden uit te wijken. Memphis werd na de verwoesting van Thebe in 663 v.Chr. opnieuw de voornaamste stad van Egypte. Door Ptolemaeus I werd verhinderd dat het gebalsemde lijk van Alexander de Grote naar Macedonië werd gebracht. Het lijk werd tijdelijk in Memphis opgeslagen voordat het in Alexandrië werd begraven in een gouden graftombe. Memphis werd later overvleugeld door Alexandrië, toch bleef het belangrijk tot de verovering van Egypte door de Arabieren, die in 641 n.Chr. hun hoofdstad stichtten te Foestat (oud-Caïro), Ptolemaeus IX Soter II werd gekroond in Memphis. De god Ptah was vanaf het Oude Rijk de belangrijkste god van Memphis, zijn vrouw was Sekhmet en hun zoon was Nefertem. Sekhmet was eveneens de vrouw van de god Sokaris, wiens kenmerken door Ptah werd overgenomen vanaf het Oude Rijk. Eveneens werden de kenmerken van de god Tatenen overgenomen door Ptah. De godin Maät speelde ook een rol in de scheppingsmythologie van Memphis. In de late tijd werd er ook een plek ingeruimd voor Anubis in het Anubieion. Sinds de Pre-dynastieke periode werd de heilige stier Apis vereerd als belichaming van Ptah, de scheppergod. De ommuring van de tempel van Ptah was een van de grootste complexen in Egypte maar weinig is er van overgebleven. Behalve het huis der balseming voor de Apis-stieren gedateerd uit de 26e Dynastie van Egypte. De resten van een hypostylle kunnen nog bestudeert worden. Dit is de enige plek die systematisch is onderzocht door o.a. Flinders Petrie in 1898. De rest van de archeologische site is niet onderzocht vanwege de moderne stad van Mit Rahina. Buiten de ommuring van de Ptah-tempel is een gebied dat nu Kom el-Rabi'a wordt genoemd. Hier zijn de restanten van een tempel gevonden gewijd aan Hathor en gebouwd door Ramses II. Piramiden De eerste Egyptische piramide is ruim 4500 jaar geleden gebouwd als grafmonument voor een Egyptische farao, de toenmalige heersers van het oude Egypte. Zijn opvolgers volgden hem in deze begraafwijze en zij werden net zoals hun voorganger na hun dood gemummificeerd en met kostbaarheden en persoonlijke bezittingen in het binnenste van een piramide gelegd. In totaal zijn er circa tachtig piramiden bewaard gebleven, gebouwd over een periode van ongeveer duizend jaar. De “Piramiden van Gizeh” in Egypte behoren tot de bekendste en oudste bouwwerken van de mensheid. De piramiden zijn tevens de bekendste van de Egyptische piramiden. Ze bevinden zich ongeveer acht kilometer ten zuidwesten van de stad Gizeh. De piramiden bevinden zich in een oude Egyptische necropolis. Het piramidecomplex bestaat uit de Piramide van Cheops (ook wel bekend als de “Grote Piramide”), de wat kleinere Piramide van Chefren, en de Piramide van Mycerinus. Daarnaast staan er een aantal kleinere piramiden die bekendstaan als "koningin"-piramiden. Aan de oostzijde van het complex bevindt zich ook de Sfinx van Gizeh. Deze piramiden werden gebouwd tijdens de vierde dynastie (tussen circa 2551 en 2472 v.Chr.) en zijn dankzij hun zeer stabiele constructie goed bewaard gebleven. De buitenste gepolijste witte kalksteenlaag is in de loop der tijden grotendeels verdwenen doordat men het materiaal heeft gebruikt voor andere bouwwerken. De piramide van Mycerinus is de enige van de piramiden waarvan de kalksteenlaag geheel verwijderd is. De piramide van Chefren heeft nog wel een deel van deze kalksteenbedekking op de top en is door dat 'topje' goed herkenbaar. De “Piramide van Cheops” is het enige van de zeven klassieke wereldwonderen dat tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven. In 1979 werden de piramiden van Gizeh tot werelderfgoed verklaard. De zijden van de drie grote piramiden lopen vrij exact noord-zuid en oost-west, met slechts een kleine afwijking die varieert met het tijdstip van bouwen. Dit doet vermoeden dat de Egyptenaren de sterren gebruikten om de oriëntatie van de piramiden te bepalen, de precessie van de aardas liet de toenmalige Poolster langzaam verschuiven en verklaart het verloop in de tijd. Onder recente pogingen om dit patroon te verklaren bevinden zich de onderzoeken van S. Haack, O. Neugebauer, K. Spence, D. Rawlins, K. Pickering, en J. Belmonte. Een omstreden theorie over de onderlinge positie van de piramiden stelt dat deze de gordel van Orion voorstellen. Thebe: het oude Thebe en zijn necropolis (begraafplaatsen) Thebe, Egyptisch= Waset, gelegen aan de Nijl in zuidelijk Egypte, was in de oudheid lange tijd de belangrijkste stad in Opper-Egypte en staat tegenwoordig bekend als Luxor. De stad was ook gedurende enkele perioden de hoofdstad van het gehele land en bloeide cultureel vooral tijdens de 12e en 18e dynastie. In de omgeving van de stad bevinden zich enkele tientallen tempels en ontelbare graven van werklieden, ambtenaren, priesters, adel en koningen die getuigen van haar bloei. Thebe bleef ook na de 18e dynastie nog lange tijd belangrijk en was ook bij de Grieken gekend omwille van haar weelde. Zo noemde Homeros haar het Thebe met de honderd poorten, om het te onderscheiden van de stad in Griekenland met dezelfde naam (Thebe met de zeven poorten). Thebe was lang een onbeduidend stadje en werd pas tijdens de elfde dynastie belangrijk, toen ze meteen de hoofdstad werd van een verenigd Egypte aangezien de lokale heersers van Thebe er toen in slaagden het land na een roerige periode weer onder één troon te verenigen. Tijdens de volgende dynastie werd ze echter weer vervangen door een nieuwe stad, 'Itj-Tawy' ('wat beide landen bindt') in het noorden, op de traditionele grens tussen Opper- en Neder-Egypte. Tijdens de 17e dynastie werd de stad opnieuw belangrijk en met de opvolgende 18e dynastie, dezelfde familie als de 17e dynastie maar nu aan de macht, werd de stad andermaal hoofdstad van het verenigde - en van de vreemde Hyksos bevrijde - Egypte. Dit markeert meteen het begin van het Nieuwe Rijk in de Egyptische geschiedenis. Gedurende ruim twee eeuwen vanaf 1550 v.Chr. was Thebe de machtigste stad ter wereld. Aan het einde van de 18e dynastie werd Thebe kortstondig als hoofdstad vervangen door Achetaton (oftewel 'de horizon van 'Aton' (de zonneschijf)'), door farao Achnaton (Akhnaten), die een vorm van monotheïsme (geloof in één God) invoerde. Farao Toetanchamon verhuisde de administratie wederom naar Thebe en voerde de terugkeer naar de traditionele religie van Egypte door en herstelde de verering van alle oude goden. Kort na Toetanchamon kwam de 19e dynastie aan de macht en tijdens de regering van farao Ramses II werd de hoofdstad weer naar het noorden verlegd, naar Pi-Ramesse in de Nijldelta. Thebe bleef echter tot laat in de oudheid een belangrijke stad, voornamelijk vanwege de aanwezigheid van het heiligdom van de Egyptische oppergod Amon-Ra te Karnak (Oud-Egyptisch 'Ipet-Isoet', 'meest heilige plaats'). De hogepriesters van Amon zouden vanaf Ramses III zeer veel autonomie krijgen en tijdens de 21e dynastie riepen dezen zich zelfs uit tot farao. Pas in de Late Periode zou de macht van Thebe sterk afnemen, ten voordele van Memphis, Saïs en uiteindelijk, onder de Ptolemaeën, Alexandrië. In 661 v.Chr. werd de stad zwaar beschadigd door de Assyriërs toen dezen het opstandige Thebe binnenvielen. In 207/206 v.Chr. en 187/186 v.Chr. volgde een verdere verwoesting van de stad toen het Egyptisch 'nationalisme' toenam onder de Ptolemaeërs. Vanaf de napoleontische expeditie in 1799 werd de stad opnieuw bewonderd en sindsdien worden er bijna onafgebroken archeologische opgravingen verricht. De Vallei der Koningen (Wadi el-Muluk) in Opper-Egypte nabij de historische stad Thebe (nu: Luxor) is de collectieve begraafplaats van farao's uit het Nieuwe Rijk. Van oudsher was deze vallei erg belangrijk in mythologisch opzicht. Er werd veel gebouwd, er zijn tempels aangetroffen uit de Vroege tijd, het Oude Rijk en het Middenrijk. De echte bouwactiviteiten begonnen echter in het Nieuwe Rijk. Hier werden tombes voor de farao's aangelegd. Het bekendste graf is dat van Toetanchamon, ontdekt door Howard Carter. Sommige graven werden al in de oudheid geplunderd en lagen in de rest van de geschiedenis open voor het publiek, zoals dat van Ramses IV (DK2), daar is ook veel graffiti gevonden. Ten zuiden van de Vallei der Koningen bevinden zich het arbeidersdorpje Deir el-Medina waar de arbeiders woonden die de koningsgraven aanlegden en de Vallei der Koninginnen. De Vallei der Koninginnen (Set Neferu ofwel zetel der schoonheid) is net als de Vallei der Koningen een begraafplaats van het Nieuwe Rijk uit het Oude Egypte. Deze vallei is echter iets zuidwestelijker gelegen en er liggen voornamelijk koninginnen en koningskinderen. Ook edelen uit het Nieuwe Rijk hadden hier een gedeelte voor hun eigen graven.
 Foto: Gérard Ducher.  Bron: Walters Art Museum, USA. Bron: All Gizah Pyramids. Auteur: Ricardo Liberato. Bron: New York Public Library @ Flickr Commons Foto: Olaf Tausch. Foto: Marion Golsteijn. Auteur: Jon Bodsworth. Bron:  Egypt Archive. Foto: Gérard Ducher.

                          © Museum JoCas tekst, -en Wikipedia zie tab Info 

 Museum JoCas

Egypte: Memphis, piramiden, Thebe, Aboe Mena, Caïro Sint-Catharina, Wadi Al-Hitan
Memphis is een oud- Egyptische stad op de westelijke oever van de Nijl. De stad ligt ca. 20 kilometer ten zuiden van het huidige Caïro. De stad werd rond het Oude Rijk door de oude Egyptenaren genoemd Ihebu Hedj wat betekent "witte muren". De stad was vrij groot en genoot van verschillende namen. Rond het Middenrijk werd de stad Anch- Tawi genoemd, ofwel "Leven van de twee landen", wat de rol van de stad benadrukt als verbinding tussen Opper- en Neder-Egypte. Rond het begin van het Nieuwe Rijk kreeg de stad de naam Men-nefer. De Kopten verbasterden deze naam tot Menfe. De Grieken noemden de stad Memphis. Volgens de Oud-Egyptische bronnen werd Memphis door koning Menes gesticht, nadat Opper- en Neder-Egypte waren verenigd aan het begin van de Proto-dynastieke Periode. Hij bouwde een tempel voor Ptah, de nieuwe stadsgod van Memphis. De stad werd ingedeeld in het Nomen-systeem, het werd de eerste nome van Neder-Egypte. Uit klassieke bronnen als Manetho is overgeleverd dat in de tweede dynastie werd gestart met de cultus van Apis (Egyptische godheid, voorgesteld als een stier met een zonneschijf tussen de horens) en van Mnevis (Griekse naam voor hun stiergod). Er is een stele teruggevonden onder regering van koning Den die naar de cultus van Apis verwijst. Dus de cultus van Apis is ouder dan overgeleverd is. In het Oude Rijk was de stad Memphis de hoofdstad van Egypte. Het beleefde toen zijn glorietijd. Gedurende de rest van de Egyptische geschiedenis bleef het een belangrijke stad. De piramideteksten werden samengesteld door priesters uit Memphis en Heliopolis. In 750 v. Chr. wordt door koning Piye de stad Memphis veroverd. Koningen Shabaka liet enkele gebouwen bouwen in Memphis en resideerde er ook. Memphis werd ingenomen door de Assyriërs onder de regering van koning Taharqa en dwongen hem om naar het zuiden uit te wijken. Memphis werd na de verwoesting van Thebe in 663 v.Chr. opnieuw de voornaamste stad van Egypte. Door Ptolemaeus I werd verhinderd dat het gebalsemde lijk van Alexander de Grote naar Macedonië werd gebracht. Het lijk werd tijdelijk in Memphis opgeslagen voordat het in Alexandrië werd begraven in een gouden graftombe. Memphis werd later overvleugeld door Alexandrië, toch bleef het belangrijk tot de verovering van Egypte door de Arabieren, die in 641 n.Chr. hun hoofdstad stichtten te Foestat (oud-Caïro), Ptolemaeus IX Soter II werd gekroond in Memphis. De god Ptah was vanaf het Oude Rijk de belangrijkste god van Memphis, zijn vrouw was Sekhmet en hun zoon was Nefertem. Sekhmet was eveneens de vrouw van de god Sokaris, wiens kenmerken door Ptah werd overgenomen vanaf het Oude Rijk. Eveneens werden de kenmerken van de god Tatenen overgenomen door Ptah. De godin Maät speelde ook een rol in de scheppingsmythologie van Memphis. In de late tijd werd er ook een plek ingeruimd voor Anubis in het Anubieion. Sinds de Pre-dynastieke periode werd de heilige stier Apis vereerd als belichaming van Ptah, de scheppergod. De ommuring van de tempel van Ptah was een van de grootste complexen in Egypte maar weinig is er van overgebleven. Behalve het huis der balseming voor de Apis-stieren gedateerd uit de 26e Dynastie van Egypte. De resten van een hypostylle kunnen nog bestudeert worden. Dit is de enige plek die systematisch is onderzocht door o.a. Flinders Petrie in 1898. De rest van de archeologische site is niet onderzocht vanwege de moderne stad van Mit Rahina. Buiten de ommuring van de Ptah-tempel is een gebied dat nu Kom el-Rabi'a wordt genoemd. Hier zijn de restanten van een tempel gevonden gewijd aan Hathor en gebouwd door Ramses II. Piramiden De eerste Egyptische piramide is ruim 4500 jaar geleden gebouwd als grafmonument voor een Egyptische farao, de toenmalige heersers van het oude Egypte. Zijn opvolgers volgden hem in deze begraafwijze en zij werden net zoals hun voorganger na hun dood gemummificeerd en met kostbaarheden en persoonlijke bezittingen in het binnenste van een piramide gelegd. In totaal zijn er circa tachtig piramiden bewaard gebleven, gebouwd over een periode van ongeveer duizend jaar. De “Piramiden van Gizeh” in Egypte behoren tot de bekendste en oudste bouwwerken van de mensheid. De piramiden zijn tevens de bekendste van de Egyptische piramiden. Ze bevinden zich ongeveer acht kilometer ten zuidwesten van de stad Gizeh. De piramiden bevinden zich in een oude Egyptische necropolis. Het piramidecomplex bestaat uit de Piramide van Cheops (ook wel bekend als de “Grote Piramide”), de wat kleinere Piramide van Chefren, en de Piramide van Mycerinus. Daarnaast staan er een aantal kleinere piramiden die bekendstaan als "koningin"-piramiden. Aan de oostzijde van het complex bevindt zich ook de Sfinx van Gizeh. Deze piramiden werden gebouwd tijdens de vierde dynastie (tussen circa 2551 en 2472 v.Chr.) en zijn dankzij hun zeer stabiele constructie goed bewaard gebleven. De buitenste gepolijste witte kalksteenlaag is in de loop der tijden grotendeels verdwenen doordat men het materiaal heeft gebruikt voor andere bouwwerken. De piramide van Mycerinus is de enige van de piramiden waarvan de kalksteenlaag geheel verwijderd is. De piramide van Chefren heeft nog wel een deel van deze kalksteenbedekking op de top en is door dat 'topje' goed herkenbaar. De “Piramide van Cheops” is het enige van de zeven klassieke wereldwonderen dat tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven. In 1979 werden de piramiden van Gizeh tot werelderfgoed verklaard. De zijden van de drie grote piramiden lopen vrij exact noord-zuid en oost-west, met slechts een kleine afwijking die varieert met het tijdstip van bouwen. Dit doet vermoeden dat de Egyptenaren de sterren gebruikten om de oriëntatie van de piramiden te bepalen, de precessie van de aardas liet de toenmalige Poolster langzaam verschuiven en verklaart het verloop in de tijd. Onder recente pogingen om dit patroon te verklaren bevinden zich de onderzoeken van S. Haack, O. Neugebauer, K. Spence, D. Rawlins, K. Pickering, en J. Belmonte. Een omstreden theorie over de onderlinge positie van de piramiden stelt dat deze de gordel van Orion voorstellen. Thebe: het oude Thebe en zijn necropolis (begraafplaatsen) Thebe, Egyptisch: Waset, gelegen aan de Nijl in zuidelijk Egypte, was in de oudheid lange tijd de belangrijkste stad in Opper-Egypte en staat tegenwoordig bekend als Luxor. De stad was ook gedurende enkele perioden de hoofdstad van het gehele land en bloeide cultureel vooral tijdens de 12e en 18e dynastie. In de omgeving van de stad bevinden zich enkele tientallen tempels en ontelbare graven van werklieden, ambtenaren, priesters, adel en koningen die getuigen van haar bloei. Thebe bleef ook na de 18e dynastie nog lange tijd belangrijk en was ook bij de Grieken gekend omwille van haar weelde. Zo noemde Homeros haar het Thebe met de honderd poorten, om het te onderscheiden van de stad in Griekenland met dezelfde naam (Thebe met de zeven poorten). Thebe was lang een onbeduidend stadje en werd pas tijdens de elfde dynastie belangrijk, toen ze meteen de hoofdstad werd van een verenigd Egypte aangezien de lokale heersers van Thebe er toen in slaagden het land na een roerige periode weer onder één troon te verenigen. Tijdens de volgende dynastie werd ze echter weer vervangen door een nieuwe stad, 'Itj-Tawy' ('wat beide landen bindt') in het noorden, op de traditionele grens tussen Opper- en Neder-Egypte. Tijdens de 17e dynastie werd de stad opnieuw belangrijk en met de opvolgende 18e dynastie, dezelfde familie als de 17e dynastie maar nu aan de macht, werd de stad andermaal hoofdstad van het verenigde - en van de vreemde Hyksos bevrijde - Egypte. Dit markeert meteen het begin van het Nieuwe Rijk in de Egyptische geschiedenis. Gedurende ruim twee eeuwen vanaf 1550 v.Chr. was Thebe de machtigste stad ter wereld. Aan het einde van de 18e dynastie werd Thebe kortstondig als hoofdstad vervangen door Achetaton (oftewel 'de horizon van 'Aton' (de zonneschijf)'), door farao Achnaton (Akhnaten), die een vorm van monotheïsme (geloof in één God) invoerde. Farao Toetanchamon  verhuisde de administratie wederom naar Thebe en voerde de terugkeer naar de traditionele religie van Egypte door en herstelde de verering van alle oude goden. Kort na Toetanchamon kwam de 19e dynastie aan de macht en tijdens de regering van farao Ramses II werd de hoofdstad weer naar het noorden verlegd, naar Pi-Ramesse in de Nijldelta. Thebe bleef echter tot laat in de oudheid een belangrijke stad, voornamelijk vanwege de aanwezigheid van het heiligdom van de Egyptische oppergod Amon-Ra te Karnak (Oud- Egyptisch 'Ipet-Isoet', 'meest heilige plaats'). De hogepriesters van Amon zouden vanaf Ramses III zeer veel autonomie krijgen en tijdens de 21e dynastie riepen dezen zich zelfs uit tot farao. Pas in de Late Periode zou de macht van Thebe sterk afnemen, ten voordele van Memphis, Saïs en uiteindelijk, onder de Ptolemaeën, Alexandrië. In 661 v.Chr. werd de stad zwaar beschadigd door de Assyriërs toen dezen het opstandige Thebe binnenvielen. In 207/206 v.Chr. en 187/186 v.Chr. volgde een verdere verwoesting van de stad toen het Egyptisch 'nationalisme' toenam onder de Ptolemaeërs. Vanaf de napoleontische expeditie in 1799 werd de stad opnieuw bewonderd en sindsdien worden er bijna onafgebroken archeologische opgravingen verricht. De Vallei der Koningen (Wadi el-Muluk) in Opper-Egypte nabij de historische stad Thebe (nu: Luxor) is de collectieve begraafplaats van farao's uit het Nieuwe Rijk. Van oudsher was deze vallei erg belangrijk in mythologisch opzicht. Er werd veel gebouwd, er zijn tempels aangetroffen uit de Vroege tijd, het Oude Rijk en het Middenrijk. De echte bouwactiviteiten begonnen echter in het Nieuwe Rijk. Hier werden tombes voor de farao's aangelegd. Het bekendste graf is dat van Toetanchamon, ontdekt door Howard Carter. Sommige graven werden al in de oudheid geplunderd en lagen in de rest van de geschiedenis open voor het publiek, zoals dat van Ramses IV (DK2), daar is ook veel graffiti gevonden. Ten zuiden van de Vallei der Koningen bevinden zich het arbeidersdorpje Deir el-Medina waar de arbeiders woonden die de koningsgraven aanlegden en de Vallei der Koninginnen. De Vallei der Koninginnen (Set Neferu ofwel zetel der schoonheid) is net als de Vallei der Koningen een begraafplaats van het Nieuwe Rijk uit het Oude Egypte. Deze vallei is echter iets zuidwestelijker gelegen en er liggen voornamelijk koninginnen en koningskinderen. Ook edelen uit het Nieuwe Rijk hadden hier een gedeelte voor hun eigen graven.
Foto: Gérard Ducher.  Bron: Walters Art Museum, USA. Bron: All Gizah Pyramids. Auteur: Ricardo Liberato. Foto: Olaf Tausch. Bron: New York Public Library @ Flickr Commons Foto: Marion Golsteijn. Auteur: Jon Bodsworth. Bron:  Egypt Archive.